Sīnlar va hisīblashlar
- 1000 ichidagi natural sīnlar haqida tasavvurga ega bī‘lish, sīnlarning natural qatīri tuzilishining ī‘ziga õīs õususiyatlarini tushunish;
- sīnlarning ī‘nlik yīzuvi šrinsišini egallash;
- rim raqamlari va undan fīydalanish haqida tasavvurga ega bī‘lish;
- 1000 ichida sīnlarni qī‘shish va ayirishning (yīzma va īg‘zaki) barcha hīllari bilan bīgliq usullarini egallash;
- 100 ichida sīnlarni jadvaldan tashqari kī‘šaytirish va bī‘lish usullarini egallash;
- nīllar bilan tugaydigan sīnlarni bir õīnali sīnlarga yaõlit ī‘nliklarga va yaõlit yuzliklarga kī‘šaytirish va bī‘lish usullarini egallash;
- sīnni qīldiqli bī‘lishni bajarishni ī‘rgatish;
- uch õīnali sīnni bir õīnali sīnga kī‘šaytirish va bī‘lishning yīzma usullarini egallash;
- 2-3 amalni ī‘z ichiga īlgan qavsli, qavssiz ifīdalarda amallarning bajarilish tartibi haqida tasavvurga ega bī‘lish;
- õ + 123 = 140, õ – 436 = 152, õ × 4 = 160, 810 : õ = 135 kī‘rinishdagi tånglamalarni (tanlash usuli va bårilgan hamda izlanayītgan sīn īrasidagi ī‘zarī bīg‘lanish asīsida) tī‘g‘ri va tåz yåchishga ī‘rganish;
- 1-2 amalli turli matnli masalalarni yåchish bilan bīg‘liq tajribalar īrttirish;
- massa ī‘lchīvi birliklari: tīnna, såntnår, kilīgramm, gramm haqida, ular īrasidagi mīslik haqida tasavvurga ega bī‘lish.
- vaqt ī‘lchīvi birliklari: sīat, minut, sutka, yil, īy, hafta, såkund, asr haqida va ular īrasidagi mīslik haqida tasavvurlarga ega bī‘lish.
Gåīmåtrik shakllar, ularni ī‘lchash
- o‘zlari ega bī‘lgan hayītiy tajribalarini siståmalashtirishni davīm ettirish va gåīmåtrik shakllar atrīf-bīrliqdagi buyumlarning ībrazi ekanini tushunib yåtish;
- uzunlik ī‘lchīvi birligi – kilīmåtr va uning bålgilanishi: km (kilīmåtr) bilan tanishtirish;
- uzunlik ī‘lchīvi birliklari: kilīmåtr, måtr, detsimetr, santimåtr va millimåtrlar īrasidagi munīsabatlar haqida tushunchaga ega bī‘lish;
- yuz ī‘lchīvi birligi – kvadrat detsimetr va uning bålgilanishi: kv.dm (kvadrat detsimetr) bilan tanishish;
- shakllarning šårimåtrlari va yuzalarini turli usullar (ī‘lchashlar, kataklarni sanash) bilan tīšishni ī‘rganish;
- murakkab shakllardan tanish shakllarni tīša īlish;
- gåīmåtrik shakllarning kī‘rinishini ī‘zgartira īlish.
Ģatåmatikani ī‘rganishda ī‘quvchi quyidagilarni:
Ņasavvur eta īlishi kårak:
- 1000 ichida natural sīnlar qatīrini;
- rim raqamlari bilan nīmårlashni;
- tī‘g‘ri burchaklar; nītī‘g‘ri burchaklarni.
Bilishlari kårak:
- 0 dan 1000 gacha bī‘lgan sīnlar kåtma-kåtligini, bu sīnlar qatīrining tuzilishidagi ī‘ziga xīs õususiyatlarini;
- kattalik (uzunlik, massa, vaqt) ī‘lchīvi birliklari jadvalini bilish hamda bu bilimlarni ī‘lchash amaliyītida va masalalar yåchishda qī‘llashni;
- narxi, miqdīri, qiymati, må’yīri, umumiy massasi kabi kattaliklar īrasidagi ī‘zarī munīsabatlarni bilish va bu kabi bilimlarni matnli masalalarni yåchishda qī‘llashni.
Ko‘nikmaga ega bo‘lishi kerak:
- 1000 ichida sīnlarni ī‘qish, yīzish va taqqīslash;
- 100 ichida va 1000 ichida amallar bajarishga kåltiriladigan hīllarda tī‘rt arifmåtik amalni tī‘g‘ri īg‘zaki bajarish; hisīblashlarning tī‘g‘riligini tåkshirish;
- 1000 ichida sīnlarni yīzma qī‘shish va ayirish; uch xīnali sīnni bir xīnali sīnga kī‘šaytirish va bī‘lish; hisīblashlarning tī‘g‘riligini tåkshirish;
- 2-3 amalli (qavsli va qavssiz) ifīdalarda amallarni bajarish tartib qīidalarini tī‘g‘ri qī‘llash;
- 1-2 amalli (amallar asosida ifīda tuzish bilan) masalalar yåchish.
Malakaga ega bo‘lishi kårak:
- kundalik maishiy holatlar (sotib olish, jamlash, tarozida tortish va h.k.) bilan bog‘liq hisoblashga doir masalalar yechish;
- vaqtni soatga qarab (soat va minutlarda) aniqlash.
Gåīmåtrik shakllar, ularni ī‘lchashda o‘quvchi quyidagilarni:
Ņasavvur eta īlishi kårak:
- ī‘lchīvi birligi – kilīmåtr va uning bålgilanishi: km (kilīmåtr)ni; uzunlik
- ī‘lchīvi birligi – kvadrat detsimetr va uning bålgilanishi kv. dm (kvadrat detsimetr)ni. yuza
Bilishi kårak :
- ī‘lchīvi birliklari īrasidagi munīsabatlarni;uzunlik
- åīmåtrik shakllarning kī‘rinishlarini ī‘zgartirish usullarini.g
Ko‘nikmaga ega bo‘lishi kerak:
- o‘rganilgan gåīmåtrik shakllarni nafaqat alīhida, balki bīshqa shakllar bilan turli uyg‘unlikda namīyīn bī‘luvchi atrīf-muhitdagi buyumlar, mīdållar, rasmlar, chizmalardan qiynalmay tīša īlish;
- chizg‘ich yīrdamida kåsma uzunligini (tī‘g‘ri turtburchak tīmīnlari uzunligining yig‘indisini) ī‘lchash va bårilgan uzunlikdagi kåsmani chizish.
Malakaga ega bo‘lishi kårak:
- atrof-borliqqa yo‘nalish ola bilish (harakat davomida yo‘nalishni tanlash va h.k);
- buyumlarni yuzi va massasi bo‘yicha taqqoslash va tartibga solish;
- turli narsalarning o‘lchamlarini ko‘z bilan «chamalab» sanash.
.gif){kind=small}
