8-9-sinflar uchun sirtqi olimpiada masalalari
1. Benzol , siklogeksan va siklogeksen aralashmasi katalitik degidrogenlanganda 23,4 g benzol va 11,2 l (n.sh.) vodorod ajrattib olingan. Boshlang’ich aralashma
16 g bromni biriktirib olishi ma’lum bo’lsa undagi benzolning massa ulushini (%) hisoblang.
2. Xlorid va sulfat kislotalarning ma’lum miqdoridagi aralashmasida 1,8 g mis (II)-oksid eritilgan. Natijada mis xloridning digidrati va mis (II)-sulfatning pentagidrati aralashmasidan 4,48 g olingan. Boshlang’ich aralashmadagi xlorid va sulfat kislotalarning massa ulushlarini (%) hisoblang.
3. Alken xlor bilan reaksiyaga kirishib 25,4 g dixlorli birikmani, alkenning yana shuncha miqdori bromning uglerod (IV)-xloriddagi eritmasi bilan reaksiyaga kirishib 43,2 g dibromidli bbirikmani hosil qiladi. Alkenni mumkin bo‘lgan barcha birikmalarini tuzilish formulasini aniqlang.
4. Temperatura –10oC va bosim kПa bo‘lgan sharoitda metan va azot aralashmasining zichligi 1, 25 g/l bo‘lsa, aralashmadagi eng engil gazning massa ulushi (%) ni toping.
5. Bitta davrga tеgishli bo`lgan mеtall va mеtalmasning massalari nisbati 1,176:1 bo`lgan kimyoviy birikma hosil qiladi. Bu birikma qaynoq suv bilan ta'sirlashganda zichligi 1,518 gG`l bo`lgan gaz ajralib chiqadi, bu gaz vodorod yodid bilan birikib kristall birikma hosil qiladi.
a) Mеtall va mеtalmasni aniqlang.
b) Gaz ajralib chiqqan suvli fraktsiyadan qanday qilib boshlang`ich mеtalni hosil qilish mumkin.
v) Kimyoviy birikmaning formulasini va tеgishli rеaktsiya tеnglamalarini yozing.